Ceremonie monument Fukuoka 14b – 10 mei 2026
Familie Van der Bijl herdenkt oorlogsverleden vader tijdens bezoek aan Nagasaki
Op 10 mei jl. heeft Dhr. Quintus van der Bijl, samen met zijn dochter Lisa, deelgenomen aan de jaarlijkse herdenkingsceremonie bij monument Fukuoka 14b in Nagasaki. Het bezoek stond in het teken van zijn vader, Lou van der Bijl, die tijdens de Tweede Wereldoorlog als krijgsgevangene in kamp Fukuoka 14B verbleef. Voor vader en dochter was het een emotionele en intensieve reis, waarin geschiedenis, herdenking en persoonlijke familieverhalen samenkwamen.
De reis begon een dag eerder met een rondleiding door Mw. Emiko Sato, tevens lid van het Japanse comité, langs de belangrijkste plekken van de stad. Het gezelschap bezocht onder meer het Peace Stadium, dat is gebouwd op de plek waar ooit kamp Fukuoka 14B stond, het Community Center van de Nagasaki Atomic Bomb Survivor’s Notebook Friends Association, het Hypocenter Park en het Nagasaki Peace Park. Bij het monument voor de krijgsgevangenen van Fukuoka 14B werd stilgestaan bij de aanstaande herdenking. Om precies 11.02 uur, het tijdstip waarop de atoombom op 9 augustus 1945 boven Nagasaki ontplofte, waren vader en dochter aanwezig bij het maandelijkse luiden van de vredesbel.
De dag van de eigenlijke herdenking begon met een interview door journaliste van NHK, de nationale publieke omroep van Japan. In een uitgebreid gesprek vertelde Dhr. Van der Bijl over zijn vader, diens oorlogsgeschiedenis en de betekenis van deze reis naar Nagasaki. Aansluitend werd de familie hartelijk ontvangen door het comité dat de herdenkingsceremonie organiseert, en maakte men o.a. kennis met Dhr. Wijker, diplomaat van de Nederlandse ambassade.
Om 11.00 uur begon de ceremonie bij het monument. Twee minuten later, op het exacte tijdstip van de bominslag, volgde een minuut stilte. Diverse sprekers namen het woord, onder wie Dhr. Tomonaga, Dhr. Wijker en Dhr. Van der Bijl zelf, met zijn dochter Lisa aan zijn zijde. Hij vertelde over de gevangenschap van zijn vader, de ontberingen die deze doorstond en hoe hij na terugkeer in Nederland zijn leven weer heeft opgebouwd. Na de toespraken werden bloemen gelegd bij het monument, ter nagedachtenis aan alle krijgsgevangenen die in Nagasaki hebben geleden.
Herdenking ceremonie Fukuoka 14b 10 mei 2026
Na afloop nodigde de Nederlandse ambassade de familie uit voor een lunch met een delegatie van het Japanse comité. De interessante verhalen van over de atoombom en de periode erna maakte diepe indruk op de familie.
Voor de familie Van der Bijl was het bezoek aan Nagasaki een reis met een diepe persoonlijke betekenis: het levend houden van de herinnering aan het oorlogsverleden van hun vader en grootvader, en het onderstrepen van de bijzondere band tussen Nederland en Japan die daaruit is voortgekomen.
Landelijke aandacht in Japan van NHK
Op 10 en 11 mei besteedde NHK, de nationale publieke omroep van Japan, tijdens de dagelijkse nieuwsuitzending aandacht aan de herdenkingsceremonie bij monument Fukuoka 14b in Nagasaki. Voor de familie Van der Bijl was dit een bijzonder moment.
Vanwege het aanstaande staatsbezoek van de Japanse keizer en keizerin aan Nederland volgde op 11 juni 2026 nog een uitgebreidere reportage op NHK, met een breder verslag over kamp Fukuoka 14b en de herdenking. Deze uitzending is terug te vinden op de website van NHK. Hierbij de link naar het nieuwsbericht met bijbehorende video:
https://news.web.nhk/newsweb/na/nb-5030027378
Onderstaand een vertaling van het bijschrift bij dat item:
“81 jaar na de oorlog: Nederland en Nagasaki zetten uitwisseling voort en overwinnen conflict”
11 juni 2026, 21:18 uur
Zijne Majesteit de Keizer en Hare Majesteit de Keizerin brengen vanaf 13 juni een officieel bezoek aan Nederland en andere landen in het kader van internationale goede wil. Tijdens de Tweede Wereldoorlog vochten het voormalige Japanse leger en Nederland als vijandige naties, en stierven Nederlandse krijgsgevangenen in een krijgsgevangenkamp in Nagasaki. Nu, 81 jaar na de oorlog, heeft een nieuwe generatie het verleden overwonnen en zet de uitwisseling voort.
Tijdens de oorlog was er een krijgsgevangenkamp voor buitenlanders in Saiwai-cho, Nagasaki, waar naar schatting meer dan honderd mensen, onder wie Nederlandse krijgsgevangenen, om het leven kwamen. Vijf jaar geleden werd nabij het Atoombommuseum van Nagasaki een gedenkteken opgericht. Jaarlijks wordt voor dit monument een herdenkingsdienst gehouden, bijgewoond door lokale bewoners en familie van voormalige krijgsgevangenen.
Tijdens de herdenkingsdienst in mei van dit jaar namen ongeveer dertig mensen, onder wie Dhr. Quintus van der Bijl (60), wiens vader een Nederlandse krijgsgevangene was, een moment van stilte in acht en baden voor vrede. In zijn toespraak zei Van der Bijl: “Het feit dat dit monument in het Vredespark staat, is van onschatbare betekenis, en ik vind het een grote eer om hier vandaag te zijn. Laten we op deze plechtige plek stilstaan bij mijn vader en al diegenen die hier gevangen zaten, en samen het belang van vrede, dat de mensheid moet beschermen, in ons hart prenten.”
Over het voortzetten van deze uitwisselingen zei Kazuhiro Ihara, secretaris-generaal van de organisatie die het monument onderhoudt en beheert: “We willen het niet laten bij het oprichten van het monument; we willen het verhaal achter de oprichting ervan doorgeven, onze solidariteit versterken en een vorm creëren die op natuurlijke wijze aansluit bij de volgende generatie.”